താൽ ഭരാഹി

നേപ്പാളിലെ കാഠ്മണ്ഡു കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ പൊഖ്റയിലെ ഫേവ തടാകത്തിന് (Phewa Lake) മധ്യത്തിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ ക്ഷേത്രമാണ് താൽ ഭരാഹി (Tal Barahi Temple).

കാസ്കിയിലെ രാജാവായിരുന്ന കുലംണ്ഡൻ ഷാ (Kulamandan Shah) ആണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഒരു സ്വപ്ന ദർശനത്തെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം തടാകത്തിന് നടുവിൽ ക്ഷേത്രം പണിതതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ അവതാരമായ ഭരാഹി (വരാഹി) ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. പന്നിയുടെ മുഖമുള്ള ഭഗവതിയായാണ് വരാഹിയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. ദുഷ്ടശക്തികളെ നശിപ്പിക്കുന്നവളും ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷകയുമായാണ് ദേവിയെ ഭക്തർ കാണുന്നത്.

നേപ്പാളിലെ പരമ്പരാഗതമായ പഗോഡ ശൈലിയിലാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കല്ല്, ഇഷ്ടിക, മരം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം. ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള മരത്തണലുകൾ ഇതിന് കൂടുതൽ ശാന്തത നൽകുന്നു. നേപ്പാളിലെ മറ്റ് പല ദേവി ക്ഷേത്രങ്ങളെയും പോലെ ഇവിടെയും മൃഗബലി നടക്കാറുണ്ട്. ആട്, കോഴി എന്നിവയാണ് ബലിയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് നിർബന്ധമല്ല. ശനിയാഴ്ചകളിലും ദശൈൻ (Dashain) പോലുള്ള ഉത്സവ കാലങ്ങളിലും വലിയ തിരക്കാണ് ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നത്. വിവാഹം, ചോറൂണ് തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകൾക്കും ഈ ക്ഷേത്രം പ്രശസ്തമാണ്.

തടാകത്തിന് നടുവിലെ ഒരു ചെറിയ ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. ഭക്തർക്കും സഞ്ചാരികൾക്കും വള്ളത്തിൽ (Boat) മാത്രമേ ഇവിടെ എത്താൻ സാധിക്കൂ. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് നോക്കിയാൽ അന്നപൂർണ്ണ പർവ്വതനിരകളുടെ മനോഹരമായ ദൃശ്യം കാണാൻ സാധിക്കും. സഞ്ചാരികൾക്ക് പ്രാർത്ഥനയ്ക്കൊപ്പം തന്നെ പ്രകൃതിഭംഗി ആസ്വദിക്കാനും പറ്റിയ ഒരിടമാണിത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള രസകരമായ ഒരു നാടോടിക്കഥയാണ് താൽ ഭരാഹി ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ഉത്ഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. ഒരു കാലത്ത് ഈ പ്രദേശം ഒരു തടാകമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സജീവമായ ഒരു ജനവാസ മേഖലയായിരുന്നു എന്നാണ് മിത്തുകൾ പറയുന്നത്.

ഒരിക്കൽ ഭരാഹി ദേവി ഒരു വൃദ്ധയായ യാചകിയുടെ വേഷം ധരിച്ച് ഈ ഗ്രാമത്തിലെത്തി. അവർ എല്ലാ വീടുകളിലും ചെന്ന് ഭക്ഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ധിക്കാരവും സമ്പന്നതയിൽ അഹങ്കാരവുമുണ്ടായിരുന്ന ഗ്രാമവാസികൾ അവരെ ആട്ടിയകറ്റി. ഒടുവിൽ ഗ്രാമത്തിൻ്റെ ഒരു കോണിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പാവപ്പെട്ട ഒരു വൃദ്ധ ദമ്പതികൾ ദേവിയെ സ്വീകരിക്കുകയും തങ്ങളുടെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന അല്പം ഭക്ഷണം സ്നേഹത്തോടെ നൽകുകയും ചെയ്തു. ആ ദമ്പതികളുടെ ഭക്തിയിൽ പ്രീതയായ ദേവി തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം വെളിപ്പെടുത്തി. അധികം വൈകാതെ ഈ ഗ്രാമം വലിയൊരു പ്രളയത്തിൽ മുങ്ങുമെന്നും അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ നശിക്കുമെന്നും ദേവി അവരോട് പറഞ്ഞു. ഉടൻ തന്നെ കുന്നിൻ മുകളിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ ദേവി അവർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി. വൃദ്ധ ദമ്പതികൾ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലത്തെത്തിയ ഉടൻ തന്നെ വലിയൊരു പ്രളയം ഉണ്ടാവുകയും ആ ഗ്രാമം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിനടിയിലാവുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടതാണ് ഇന്നത്തെ ഫേവ തടാകം (Phewa Lake) എന്നാണ് വിശ്വാസം. തടാകത്തിന് നടുവിൽ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ദ്വീപിലാണ് ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.

തടാകത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള മലനിരകളെയും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളെയും ദുർഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഭരാഹി ദേവിയാണെന്ന് പ്രദേശവാസികൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. കാസ്കിയിലെ കുലംണ്ഡൻ ഷാ രാജാവിന് ദേവി സ്വപ്നത്തിൽ ദർശനം നൽകിയെന്നും, തടാകത്തിന് നടുവിൽ ഒരു കല്ല് പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് കാണുമെന്നും അവിടെ ക്ഷേത്രം പണിയണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടതായും മറ്റൊരു കഥയുണ്ട്. ഈ കഥ സോഡം-ഗോമോറ (Sodom and Gomorrah) കഥകളോട് സാമ്യമുള്ള ഒന്നാണ്. അഹങ്കാരികളെ ശിക്ഷിക്കാനും വിനീതരായവരെ രക്ഷിക്കാനുമുള്ള ദൈവത്തിന്റെ ഇടപെടലായാണ് ഭക്തർ ഇതിനെ കാണുന്നത്.

നേപ്പാളിലെ ശക്തി ആരാധനയിൽ മൃഗബലിക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. താൽ ഭരാഹി ക്ഷേത്രത്തിലും ഇത് ദീർഘകാലമായി തുടർന്നുപോരുന്ന ഒരു ആചാരമാണ്. ആഴ്ചയിലെ ശനിയാഴ്ചകളിലാണ് സാധാരണയായി മൃഗബലി നടക്കുന്നത്. കൂടാതെ നേപ്പാളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷമായ ദശൈൻ (Dashain) ഉത്സവകാലത്ത് നൂറുകണക്കിന് മൃഗങ്ങളെ ഇവിടെ ദേവിക്ക് സമർപ്പിക്കാറുണ്ട്. പ്രധാനമായും ആട് (Goat), താറാവ് (Duck), കോഴി (Rooster) എന്നിവയെയാണ് ബലി നൽകുന്നത്. ശത്രുദോഷം മാറുന്നതിനും, കാര്യതടസ്സങ്ങൾ നീങ്ങുന്നതിനും, ദേവിയുടെ പ്രീതി സമ്പാദിക്കുന്നതിനുമാണ് ഭക്തർ ബലി നൽകുന്നത്. ബലി നൽകിയ മൃഗത്തിൻ്റെ രക്തം ക്ഷേത്രത്തിന് പിന്നിലുള്ള പ്രത്യേക സ്ഥലത്ത് സമർപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത കാലത്തായി മൃഗബലിക്ക് പകരം തേങ്ങയുടയ്ക്കുന്നതും (Coconut breaking) പഴങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നതും ഭക്തർക്കിടയിൽ വർദ്ധിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. മൃഗസ്നേഹികളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളും ഇതിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.

ഫേവ തടാകത്തെക്കുറിച്ചും അതിന് ചുറ്റുമുള്ള മലനിരകളെക്കുറിച്ചും വേറെയും ചില മിത്തുകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. തടാകത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചു കാണുന്ന ഇരട്ടകൊടുമുടിയുള്ള പർവ്വതമാണ്  ‘ഫിഷ്ടെയിൽ മൌണ്ടൻ’ (Fishtail Mountain). ഈ പർവ്വതം ശിവഭഗവാൻ്റെ പവിത്രമായ ആവാസകേന്ദ്രമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിൻ്റെ വിശുദ്ധി കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ ഈ മലമുകളിലേക്ക് കയറുന്നത് നേപ്പാൾ സർക്കാർ നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പർവ്വതത്തിൻ്റെ കാവൽക്കാരിയായാണ് താൽ ഭരാഹി ദേവിയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച പ്രളയത്തിൻ്റെ കഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റൊരു വിശ്വാസം കൂടിയുണ്ട്. ശാന്തമായ ദിവസങ്ങളിൽ തടാകത്തിൻ്റെ തെളിഞ്ഞ വെള്ളത്തിലേക്ക് നോക്കിയാൽ പഴയ ഗ്രാമത്തിൻ്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ചില പ്രാദേശിക വിശ്വാസികൾ അവകാശപ്പെടുന്നു. ആ പഴയ നഗരത്തെ തടാകം ഇന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്നാണ് കഥ.

ചില ബുദ്ധമത വിശ്വാസികൾ ഈ തടാകത്തിന് ബുദ്ധൻ്റെ ജനനവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ഗൗതമ ബുദ്ധൻ്റെ അമ്മയായ മായാദേവി തൻ്റെ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ ഈ തടാകത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തുവെന്നും അതിന് ശേഷമാണ് ബുദ്ധൻ ജനിച്ചതെന്നും ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമല്ല, ബുദ്ധമതക്കാർക്കും ഈ പ്രദേശം പുണ്യമാണ്. ഫെവ തടാകത്തിലൂടെയുള്ള ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയും കാഴ്ചകളും ഏതൊരു യാത്രികനേയും ആകർഷിക്കുന്ന പ്രധാന സവിശേഷതകളാണ്.