ഹിമാലയൻ യാത്രയുടെ അനുഭവങ്ങളെ പ്രകൃതിവിവരണത്തിൻ്റെയും മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെ സൂക്ഷ്മമായ നിരീക്ഷണത്തിൻ്റെയും സഹായത്തോടെ സാഹിത്യാനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ യാത്രാവിവരണഭാഗമാണ് ‘ഗഡുവാളിഗ്രാമത്തിൽ’. യാത്രികൻ്റെ കാഴ്ചകളിലൂടെയും അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും ഹിമാലയത്തിൻ്റെ ഭൂപ്രകൃതിയും ഗ്രാമജീവിതവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളും വായനക്കാരൻ്റെ മുന്നിൽ തെളിയുന്നു. പുറംലോകത്തെ കാഴ്ചകൾക്കൊപ്പം യാത്രികൻ്റെ ആന്തരികലോകവും ഇവിടെ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ രചന കേവലം ഒരു യാത്രയുടെ വിവരണം മാത്രമല്ല; പ്രകൃതിയെയും മനുഷ്യനെയും ജീവിതത്തെയും അടുത്തറിയാനുള്ള ഒരു ആത്മാന്വേഷണം കൂടിയാണ്.
ശ്രീനഗറിൽനിന്ന് രുദ്രപ്രയാഗിലേക്കും അവിടെനിന്ന് കേദാർനാഥിലേക്കും നീളുന്ന യാത്രയുടെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളാണ് ഈ ഭാഗത്തിൻ്റെ ആഖ്യാനപശ്ചാത്തലം. യാത്രികൻ പിന്നിടുന്ന വഴികൾ, കണ്ടുമുട്ടുന്ന മനുഷ്യർ, അനുഭവിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥാമാറ്റങ്ങൾ, പ്രകൃതിയുടെ വൈവിധ്യങ്ങൾ എന്നിവ ക്രമാനുഗതമായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. യാത്രയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും പുതിയ അനുഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമാണ്. ശ്രീനഗറിലെ തിരക്കേറിയ പ്രധാന തെരുവിൽനിന്ന് ജനവാസം കുറഞ്ഞ മലമ്പാതകളിലേക്കും അവിടെനിന്ന് മന്ദാകിനിയുടെ തീരത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലെ ചായക്കടയിലേക്കും ആഖ്യാനം നീങ്ങുന്നു. ഈ സഞ്ചാരപഥം ഭൂപ്രദേശങ്ങളുടെ മാറ്റം മാത്രമല്ല, യാത്രികൻ്റെ അനുഭവലോകത്തിൻ്റെ വികാസംകൂടിയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. യാത്രികൻ കണ്ട കാഴ്ചകളെ വിവരിക്കുമ്പോൾ അനാവശ്യമായ നാടകീയതയോ അതിശയോക്തിയോ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. താൻ കാണുന്നതും അനുഭവിക്കുന്നതും സ്വാഭാവികമായ ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ലാളിത്യമാണ് ആഖ്യാനത്തിന് വിശ്വാസ്യതയും അനുഭവതീവ്രതയും നൽകുന്നത്. ഈ യാത്രാ വിവരണത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷതകളിലൊന്ന് പ്രകൃതിയുടെ അതിമനോഹരവും വൈവിധ്യപൂർണവുമായ ആവിഷ്കാരമാണ്. ഹിമാലയൻ മലനിരകളുടെ ഉയരവും വിസ്തൃതിയും അഗാധതയും അവിടത്തെ നദികളുടെ പ്രക്ഷുബ്ധതയും വനങ്ങളുടെ നിബിഡതയും എഴുത്തുകാരൻ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. മലകൾ തട്ടുതട്ടുകളായി തിരിച്ചുള്ള കൃഷിയുടെ വിവരണം ശ്രദ്ധേയമാണ്. മനുഷ്യനിർമിതമായ കൃഷിത്തട്ടുകൾ ദൂരക്കാഴ്ചയിൽ സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള പടികളാണെന്നു തോന്നിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന നിരീക്ഷണം പ്രകൃതി ദൃശ്യത്തെ ഭാവനാത്മകമായ തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു. എന്നാൽ അടുത്തെ ത്തുമ്പോൾ അവ വിശാലമായ കൃഷിയിടങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലാകുന്നു. ദൂരക്കാഴ്ചയും സമീപക്കാഴ്ചയും തമ്മിലുള്ള ഈ വ്യത്യാസം പ്രകൃതിയെ കാണുന്നതിൽ കാഴ്ചപ്പാടിനുള്ള പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ വർണവൈവിധ്യം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗം വിശേഷശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്നു. മലകൾ ചിലപ്പോൾ നീലയും പച്ചയും മഞ്ഞയും ചുവപ്പും തവിട്ടും ചാരനിറവും സ്വീകരിക്കുന്നു. അവയ്ക്കിടയിലൂടെ മേഘപാളികൾ ഒഴുകിനീങ്ങുന്നതും വർണങ്ങൾ മാറിമാറി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതും ഒരു ചിത്രകാരൻ്റെ വർണക്കൂട്ടിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ പ്രകൃതി നിശ്ചലമായ ഒരു ദൃശ്യവസ്തുവല്ല. നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സജീവസാന്നിധ്യമാണ്. പ്രകാശം, നിഴൽ, മേഘം, മലകൾ, നദി എന്നിവയുടെ പരസ്പരബന്ധത്തിലൂടെയാണ് പ്രകൃതിയുടെ സൗന്ദര്യം ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രകൃതിയെ വെറുതെ വർണിക്കുകയല്ല, വായനക്കാരൻ്റെ മനസ്സിൽ അതിൻ്റെ ദൃശ്യാനുഭവം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് എഴുത്തുകാരൻ ചെയ്യുന്നത്. ഈ ദൃശ്യാത്മകതയാണ് രചനയുടെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്ന്.
രുദ്രപ്രയാഗിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും പ്രകൃതിപരവുമായ പ്രാധാന്യം വിവരിക്കുന്ന ഭാഗം യാത്രാവിവരണത്തിന് അറിവിൻ്റെ മാനം നൽകുന്നു. കേദാർനാഥിൽനിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന മന്ദാകിനിയും ബദരിനാഥിൻ്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് വരുന്ന അളകനന്ദയും ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു. രണ്ടു നദികളുടെയും ജലത്തിൻ്റെ വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. മന്ദാകിനിയിലെ ജലം തെളിഞ്ഞ നീലനിറമുള്ളതായിരിക്കുമ്പോൾ അളകനന്ദയിലെ ജലം കലങ്ങിമറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ വിവരണം പ്രകൃതിയെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന യാത്രികൻ്റെ മനോഭാവം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. നദികൾ സംഗമിക്കുന്നതിൻ്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിവരണത്തിനൊപ്പം അവയുടെ സൗന്ദര്യവും ഒഴുക്കിൻ്റെ സ്വഭാവവും വായനക്കാരനു മുന്നിൽ തെളിയുന്നു. അളകനന്ദയുടെ തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും സമീപത്തെ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തുന്നതും തുടർന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ച് യാത്ര തുടരുന്നതും യാത്രികൻ്റെ ജീവിതത്തിലെ ലളിതമായ അനുഭവങ്ങളാണ്. പ്രകൃതിയും വിശ്വാസവും ദൈനംദിന ജീവിതവും ഇവിടെ വേർതിരിക്കാനാവാത്തവിധം കൂടിച്ചേരുന്നു.
ഈ രചനയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത യാത്രികൻ്റെ ആന്തരികാനുഭവങ്ങളുടെ ആവിഷ്കാരമാണ്. മലമ്പാതകളിലൂടെ തുടർച്ചയായി നടന്നുപോകുമ്പോൾ സാധാരണ ജീവിതത്തിലെ സമയബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്നതായി അയാൾ അനുഭവിക്കുന്നു. ഋഷികേശിൽനിന്ന് പുറപ്പെട്ടിട്ട് എത്ര ദിവസമായെന്ന് ഓർത്തെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഭാഗം ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ആറോ ഏഴോ എട്ടോ ദിവസമായെന്ന സംശയം നിലനിൽക്കുന്നു. മണിക്കൂറുകളും ദിവസങ്ങളും മാസങ്ങളും വർഷങ്ങളും എന്നിങ്ങനെയുള്ള സാധാരണ കാലസങ്കൽപ്പങ്ങളിൽനിന്ന് യാത്രികൻ അകന്നുപോകുന്നു. ഇത് വെറുമൊരു സമയക്കണക്കിലെ ആശയക്കുഴപ്പമല്ല. പ്രകൃതിയോടൊപ്പം നിരന്തരം സഞ്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ്റെ മനസ്സിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റത്തിൻ്റെ സൂചനകൂടിയാണ്. പതിവുജീവിതത്തിലെ സമയക്രമങ്ങളും തിരക്കുകളും പിന്നിലാകുമ്പോൾ യാത്രികൻ വർത്തമാനാനുഭവങ്ങളിൽ കൂടുതൽ മുഴുകുന്നു. യാത്ര ഇവിടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്കുള്ള സഞ്ചാരം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യൻ്റെ മനസ്സിനെ പതിവുജീവിതത്തിൻ്റെ പരിമിതികളിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന അനുഭവം കൂടിയാണ്.
പ്രകൃതിവിവരണത്തോടൊപ്പം മലനാടൻ ഗ്രാമജീവിതത്തിൻ്റെ ലളിതവും യാഥാർഥ്യബോധമുള്ളതുമായ ചിത്രീകരണവും ഈ രചനയുടെ സവിശേഷതയാണ്. സന്ധ്യയോടെ യാത്രികൻ എത്തിച്ചേരുന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലെ ചായക്കടയാണ് ഇതിന് കേന്ദ്രമാകുന്നത്. പുല്ലുകൊണ്ടുള്ള തറ, മങ്ങിയ റാന്തൽവെളിച്ചം, കത്തുന്ന അടുപ്പ്, ആട്ട കുഴയ്ക്കുന്ന വൃദ്ധൻ, വിറകുകൊള്ളികൾ അടുപ്പിലേക്ക് നീക്കിവയ്ക്കുന്ന ബാലൻ എന്നിവയെല്ലാം സൂക്ഷ്മമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആ ഗ്രാമത്തിലെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ ആഡംബരരഹിതമാണ്. ബഞ്ചുകൾക്കു പകരം പുല്ലു കൊണ്ടുള്ള തടുക്ക്, കീറിപ്പറിഞ്ഞ രജായിയും കമ്പിളിയും, പഴകിയ വസ്ത്രങ്ങൾ, അടുപ്പിൽനിന്നുയരുന്ന പുക എന്നിവ ദാരിദ്ര്യവും പരിമിതമായ സൗകര്യങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ ജീവിതത്തെ എഴുത്തുകാരൻ സഹതാപത്തിൻ്റെ അതിവൈകാരികതയോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഗ്രാമീണരുടെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ അവരുടെ സ്വാഭാവികമായ ചലനങ്ങളിലൂടെയും പ്രവൃത്തികളിലൂടെയും വായനക്കാരനു മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്നു. വൃദ്ധൻ്റെ പ്രായാധിക്യവും ബാലൻ്റെ പ്രസന്നതയും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ശരീരത്തിൻ്റെ ക്ഷീണവും ജീവിതത്തിൻ്റെ കാഠിന്യവും വൃദ്ധൻ്റെ രൂപത്തിൽ പ്രകടമാകുമ്പോൾ ബാലൻ്റെ മുഖത്ത് യുവത്വത്തിൻ്റെ പ്രസരിപ്പ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ രണ്ടു കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ മലനാടൻ ജീവിതത്തിൻ്റെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങൾ അനാവൃതമാകുന്നു.
ഈ യാത്രാവിവരണത്തിലെ ചായക്കട ഒരു സാധാരണ വിശ്രമസ്ഥലം മാത്രമല്ല. അവിടെ കണ്ടുമുട്ടുന്ന വൃദ്ധനും ബാലനും ഗ്രാമജീവിതത്തിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി മാറുന്നു. വൃദ്ധൻ ആട്ട കുഴയ്ക്കുന്നു; ബാലൻ അടുപ്പിൽ വിറകുവയ്ക്കുന്നു. അവരുടെ പ്രവൃത്തികളിലൂടെ ആ ജീവിതത്തിൻ്റെ ദൈനംദിന സ്വഭാവം വ്യക്തമാകുന്നു. യാത്രികനോടുള്ള ബാലൻ്റെ ചോദ്യങ്ങളും വൃദ്ധൻ്റെ ഇടപെടലുകളും ആഖ്യാനത്തിന് സ്വാഭാവികമായ സംഭാഷണാത്മകത നൽകുന്നു. യാത്രികൻ കേദാർനാഥിലേക്ക് കാൽനടയായി പോകുകയാണെന്ന് അറിയുമ്പോൾ ബാലൻ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു. വാഹനത്തിന് എന്തെങ്കിലും തകരാറുണ്ടായതുകൊണ്ടാണോ അയാൾ അവിടെ എത്തിയതെന്ന അവൻ്റെ ചോദ്യം, മലനാട്ടിലെ ജീവിതത്തിൽ യാത്രയുടെ രണ്ടു രീതികൾക്കിടയിലുള്ള വ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത്തരം സംഭാഷണങ്ങൾ കഥാപാത്രങ്ങളെ ജീവസ്സുറ്റവരാക്കുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ അവരുടെ സ്വഭാവം നേരിട്ട് വിശദീകരിക്കുന്നതിനുപകരം വാക്കുകളിലൂടെയും പ്രവൃത്തികളിലൂടെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് വൃദ്ധൻ്റെ പഴകിയ സൈനിക യൂണിഫോം കൗതുകമുണർത്തുന്ന ഒരു വിശദാംശമാണ്. അയാളുടെ മുൻകാലജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ വായനക്കാരനിൽ ഉണർത്താൻ അതിനു കഴിയുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഭാഗത്ത് അതിൻ്റെ വിശദാംശങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല. അതിനാൽ ഈ വസ്ത്രം കഥാപാത്രത്തിൻ്റെ ഭൂതകാലത്തിലേക്കുള്ള ഒരു സൂചനയായി മാത്രം നിലനിൽ ക്കുന്നു.
രചനയുടെ കലാപരമായ മികവ് ഏറ്റവും പ്രകടമാകുന്നത് ചായക്കടയ്ക്കുള്ളിലെ അടുപ്പിൻ്റെയും മനുഷ്യരുടെയും വിവരണത്തിലാണ്. അടുപ്പിൽനിന്നുയരുന്ന പുക മുറിയിലാകെ നിറയുന്നു. അതിനിടയിലൂടെ കത്തുന്ന അടുപ്പും അതിനരികിൽ ഇരിക്കുന്ന ബാലനും യാത്രികൻ്റെ കണ്ണിൽ ഒരു ക്ലാസിക്കൽ ചിത്രത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. മങ്ങിയ റാന്തൽവെളിച്ചത്തിൽ അകലെയിരിക്കുന്ന വൃദ്ധൻ്റെ രൂപം ചിത്രത്തിലെ അപ്രധാനഘടകമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഈ വിവരണത്തിൽ എഴുത്തുകാരൻ ഒരു ചിത്രകാരനെപ്പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വെളിച്ചത്തിൻ്റെയും നിഴലിൻ്റെയും സ്ഥാനങ്ങൾ, മനുഷ്യരൂപങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം, അടുപ്പിലെ തീയുടെ തിളക്കം, പുകയുടെ സാന്നിധ്യം എന്നിവ ചേർന്ന് ഒരു ദൃശ്യഘടന സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വൃദ്ധനെയും ബാലനെയും വെറും കഥാപാത്രങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനു പകരം ഒരു ചിത്രത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി കാണുന്നതിലൂടെ എഴുത്തുകാരൻ അനുഭവത്തെ കലാനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു. ഈ ഭാഗം രചനയുടെ ചിത്രാത്മകമായ ഭാഷയ്ക്കും ദൃശ്യബോധത്തിനും ഉത്തമോദാഹരണമാണ്.
ഈ രചനയിൽ കാഴ്ചകൾക്കു മാത്രമല്ല, ശബ്ദങ്ങൾക്കും ഗന്ധങ്ങൾക്കും പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. കല്ലുകളിൽ തട്ടിയൊഴുകുന്ന മന്ദാകിനിയുടെ നിലയ്ക്കാത്ത ശബ്ദം, അടുപ്പിൽ വേവുന്ന പരിപ്പിൻ്റെ ഗന്ധം, വിറകു കത്തുമ്പോൾ ഉയരുന്ന പുക, തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിൽ ആവി പറക്കുന്ന ചായ എന്നിവ വായനക്കാരന് ബഹു ഇന്ദ്രിയാനുഭവം നൽകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രാമത്തിൻ്റെ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്കിടയിൽ മന്ദാകിനിയുടെ ശബ്ദം തുടർച്ചയായി കേൾക്കുന്ന തായുള്ള വിവരണം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഗ്രാമം വിജനവും ശാന്തവുമാണെങ്കിലും പ്രകൃതി അവിടെ നിശ്ശബ്ദമല്ല. നദിയുടെ ഒഴുക്ക് ആ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്കുള്ളിൽ ഒരു സംഗീതംപോലെ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ശബ്ദവിവരണങ്ങൾ പ്രകൃതിയെ ദൃശ്യങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരമെന്നതിലുപരി അനുഭവങ്ങളുടെ സമഗ്രലോകമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ലളിതവും വിവരണാത്മകവും അനുഭവസാന്ദ്രവുമായ ഭാഷയാണ് ഈ രചനയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത. യാത്രികൻ്റെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവങ്ങൾക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. അതിനാൽ ആഖ്യാനത്തിന് സ്വാഭാവികതയും വിശ്വാസ്യതയും ലഭിക്കുന്നു. പ്രകൃതിവിവരണങ്ങളിൽ ദൃശ്യാത്മകമായ പ്രയോഗങ്ങളും വർണസൂചനകളും ധാരാളമുണ്ട്. അതേസമയം ഗ്രാമജീവിതത്തെ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ സംഭാഷണങ്ങളും സാധാരണ ജീവിതത്തിലെ വിശദാംശങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വിവരണാത്മകമായ ഭാഷയും സംഭാഷണാത്മകമായ ആഖ്യാനവും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാകുന്നു. ഒരു വശത്ത് ഹിമാലയ ത്തിൻ്റെ വിശാലതയും ഗാംഭീര്യവും; മറുവശത്ത് ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലെ മനുഷ്യരുടെ ലളിതമായ ജീവിതവും. ഈ രണ്ടു തലങ്ങൾക്കുമിടയിൽ സ്വാഭാവികമായൊരു ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ എഴുത്തുകാരനു കഴിയുന്നു. യാത്രാവിവരണത്തിലെ സ്ഥലനാമങ്ങളും നദികളുടെ സംഗമവും യാത്രാമാർഗങ്ങളും സംബന്ധിച്ച പരാമർശങ്ങൾ രചനയ്ക്ക് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യക്തത നൽകുന്നു. അതേസമയം, കാലബോധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആത്മ പരിശോധനയും പ്രകൃതിയെ ചിത്രമായി കാണുന്ന അനുഭവവും അതിന് സാഹിത്യപരമായ ആഴം പകരുന്നു. ഒരു നല്ല യാത്രാവിവരണം സ്ഥലങ്ങളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അവിടത്തെ പ്രകൃതിയെയും മനുഷ്യരെയും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളെയും യാത്രികൻ്റെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ‘ഗഡുവാളിഗ്രാമത്തിൽ’ എന്ന രചനാഭാഗം ഈ സാധ്യതകൾ പ്രകടമാക്കുന്നു. ശ്രീനഗർ, രുദ്രപ്രയാഗ്, മന്ദാകിനി, അളകനന്ദ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളും നദികളും യാത്രയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം നിർമിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവയുടെ വിവരണം മാത്രമല്ല രചനയുടെ ലക്ഷ്യം. മലനാടൻ ഗ്രാമജീവിതം, പ്രകൃതിയുടെ വർണവൈവിധ്യം, മനുഷ്യൻ്റെ സമയബോധത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റം, സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനം എന്നിവയ്ക്കും ഇവിടെ തുല്യമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. യാത്രികൻ പ്രകൃതിയെ കാണുകയും അതിലൂടെ സ്വന്തം മനസ്സിൻ്റെ അവസ്ഥകളെ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ രചനയിൽ പുറംലോകവും ആന്തരികലോകവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നു. ഹിമാലയത്തിൻ്റെ ഗാംഭീര്യവും ഗ്രാമജീവിതത്തിൻ്റെ ലാളിത്യവും ഒരുമിച്ചു ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതാണ് ഈ യാത്രാവിവരണത്തിൻ്റെ സാഹിത്യപരമായ പ്രസക്തി.
‘ഗഡുവാളിഗ്രാമത്തിൽ’ എന്ന യാത്രാവിവരണഭാഗം പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിൻ്റെ ആവിഷ്കാരത്തിലും മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെ യാഥാർഥ്യചിത്രീകരണത്തിലും ശ്രദ്ധേയമായ രചനയാണ്. ഹിമാലയൻ മലനിരകളുടെ വിസ്മയകരമായ വർണവൈവിധ്യം, മന്ദാകിനിയുടെയും അളകനന്ദയുടെയും സംഗമദൃശ്യം, ഗ്രാമീണരുടെ ലളിതമായ ജീവിതം, വൃദ്ധൻ്റെയും ബാലൻ്റെയും കഥാപാത്രചിത്രീകരണം, ചായക്കടയ്ക്കുള്ളിലെ വെളിച്ചത്തിൻ്റെയും നിഴലിൻ്റെയും കലാപരമായ വിന്യാസം എന്നിവ രചനയ്ക്ക് സവിശേഷമായ ഭംഗി നൽകുന്നു. യാത്രികൻ്റെ അനുഭവങ്ങൾ ഇവിടെ വ്യക്തിപരമായ ഓർമകളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അവ വായനക്കാരൻ്റെ അനുഭവങ്ങളായി മാറുന്നു. പ്രകൃതിയെ കാണാനും മനുഷ്യരെ മനസ്സിലാക്കാനും ജീവിതത്തിൻ്റെ ലാളിത്യം തിരിച്ചറിയാനും ഈ രചന നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ മഹത്തായ സൗന്ദര്യത്തിനിടയിൽ സാധാരണ മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെ ചെറുതും നിശ്ശബ്ദവുമായ ദൃശ്യങ്ങൾക്കു സാഹിത്യപരമായ മഹത്വം നൽകുന്നു എന്നതാണ് ‘ഗഡുവാളിഗ്രാമത്തിൽ’ എന്ന യാത്രാവിവരണത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത് ഹിമാലയൻ യാത്രയുടെ വിവരണം എന്നതിലുപരി പ്രകൃതിയുടെയും മനുഷ്യൻ്റെയും ജീവിതത്തിൻ്റെയും പരസ്പരബന്ധം അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച സാഹിത്യാനുഭവമായി മാറുന്നു.
പിയാർകെ ചേനം
