മലയാള ചെറുകഥാസാഹിത്യത്തിൽ ആഖ്യാനശൈലികൊണ്ടും പ്രമേയ സ്വീകരണംകൊണ്ടും തനതായ മുദ്രപതിപ്പിച്ച എഴുത്തുകാരനാണ് ടി. കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ. മനുഷ്യമനസ്സിൻ്റെ സങ്കീർണ്ണതകളും, ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളും, ബന്ധങ്ങളുടെ ആഴവും വളരെ സൂക്ഷ്‌മമായി ദൃശ്യവൽക്കരിക്കുന്ന പതിനഞ്ച് കഥകളുടെ സമാഹാരമാണ് ഈ പുസ്‌തകം. ബാഹ്യമായ സംഭവവികാസ ങ്ങൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യൻ്റെ ആത്മീയവും മനഃശാസ്ത്രപരവുമായ തലങ്ങളി ലേയ്ക്കാണ് ഈ കഥകൾ വായനക്കാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
ഓർമ്മയും പ്രണയവും വാർദ്ധക്യവും ചേർന്ന ആത്മാന്വേഷണത്തിൻ്റെ കഥയാണ് ‘പത്തായപ്പുര’ എന്ന ആദ്യകഥ. ഇതൊരു സാധാരണ പ്രണയകഥയല്ല; മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ പറയാതെപോയ വികാരങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ട അവസരങ്ങളും വാർദ്ധക്യത്തിൽ തിരിച്ചെത്തുന്ന ഓർമ്മകളുടെ ആഴവും സൂക്ഷ്‌മമായി ആവിഷ്കരിക്കുന്ന മനഃശാസ്ത്രപരമായ ഒരു രചനയാണ്. പുറംസംഭവങ്ങളേക്കാൾ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ആന്തരികലോകത്തിനാണ് ഈ കഥയിൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത് സംഭവവികാസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള കഥയല്ല; മറിച്ച് സ്‌മരണകളിലൂടെ മുന്നേറുന്ന ഒരു ആത്മാനുഭവമാണ്. ജീവിതത്തിൽ എല്ലാം അവസാനിച്ചുവെന്ന തോന്നലിനിടയിലും ഒരു ‘അപ്രതീക്ഷിത അതിഥി’ വീണ്ടും വന്നേക്കാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ കഥയുടെ അവസാനഭാഗം അവസാനിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. കഥയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതീകം പത്തായപ്പുര തന്നെയാണ്. പഴയകാലത്ത് നെല്ല് സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പത്തായപ്പുര ഇവിടെ ഓർമ്മകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന മനസ്സിൻ്റെ അറയായി മാറുന്നു. നെല്ല് നിറയുകയും ഒഴിയുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഓർമ്മകളും മനസ്സിൽ നിറയുകയും മാഞ്ഞുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു. പത്തായപ്പുര ഒരു വീടിന്റെ ഭാഗം മാത്രമല്ല; അത് കാലത്തിൻ്റെ സാക്ഷിയാണ്. സ്ത്രീയുടെ നിശ്ശബ്ദജീവിതത്തിൻ്റെ സാക്ഷ്യമാണ്. നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രണയത്തിൻ്റെ അഭയകേന്ദ്രമാണ്. വാർദ്ധക്യത്തിൻ്റെ ഏകാന്തതയുടെ പ്രതീകം കൂടിയാണ്.
വിശ്വാസത്തിൻ്റെയും ത്യാഗത്തിൻ്റെയും മനുഷ്യസ്നേഹത്തിൻ്റെയും കഥ പറയുന്ന ‘ഉരുൾപ്പൊട്ടലിൽ’, പ്രകൃതിദുരന്തത്തെ മാത്രം ആസ്പദമാക്കിയ ഒരു കഥയല്ല. മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന വൈകാരിക ഉരുൾപ്പൊട്ടലു കളുടെയും, സ്‌നഹത്തിൻ്റെയും, ത്യാഗത്തിൻ്റെയും, ക്രൈസ്തവവിശ്വാസത്തിൻ്റെയും, വിധിയെന്ന അദൃശ്യശക്തിയുടെ മുന്നിൽ മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്ന നിസ്സഹായതയുടെയും കഥയാണ്. കഥയുടെ ശീർഷകം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ‘ഉരുൾപ്പൊട്ടൽ’ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഒരു ദൂരന്തത്തെക്കാൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെ അപ്രതീക്ഷിത തകർച്ചകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ശക്തമായ ഒരു പ്രതീകമാണ്. കഥ വായിച്ചുതീർന്ന ശേഷവും വായനക്കാരൻ്റെ മനസ്സിൽ അവശേഷിക്കുന്നത് ഒരു ദുരന്തത്തിൻ്റെ ചിത്രമല്ല; മറിച്ച് നിശ്ശബ്ദമായി കുരിശുചുമക്കുന്ന സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതമാണ്. അതാണ് ഈ കഥയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാഹിത്യ വിജയം. കഥയിലുടനീളം ആവർത്തിക്കുന്ന ‘കുരിശ്’ എന്ന പ്രതീകം വെറും ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസമല്ല, മറിച്ച് ഓരോ കഥാപാത്രവും ചുമക്കുന്ന വ്യക്തിപരമായ വേദനയുടെ രൂപമാണ്.
‘അവസാനത്തെ സ്ത്രീ’ എന്ന കഥ ഒരു സാധാരണ പ്രണയകഥയല്ല. മനുഷ്യൻ്റെ മനസ്സിൽ പൂർത്തിയാകാതെ കിടക്കുന്ന പ്രണയാനുഭവങ്ങളും, ഓർമ്മകളുടെ നിരന്തരമായ ഇടപെടലും, മധ്യവയസ്സിലെ വൈകാരികസംഘർഷങ്ങളും, സ്ത്രീ പുരുഷബന്ധങ്ങളുടെ ദുരൂഹതയും ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്ന ഒരു മനഃ ശാസ്ത്രപരമായ കഥയാണിത്. പുറംസംഭവങ്ങളെക്കാൾ മനുഷ്യൻ്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങൾക്കാണ് കഥയിൽ പ്രാധാന്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കഥയുടെ യഥാർത്ഥ രംഗം ഒരു ഓഫീസോ നഗരമോ അല്ല; കൃഷ്‌ണമോഹൻ എന്ന കേന്ദ്ര കഥാപാത്രത്തിൻ്റെ മനസ്സാണ്. ജീവിതത്തിൻ്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ പൂർത്തിയാകാതെ പോയ പ്രണയങ്ങളുടെ ഓർമ്മകൾ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുജീവിക്കുന്ന ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. കഥയിലെ സ്ത്രീയ്ക്ക് എഴുത്തുകാരൻ വ്യക്തമായ വ്യക്തിത്വം നൽകുന്നില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അവൾ ചിലപ്പോൾ അടുക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ അകന്നുപോകുന്നു. ഈ അനിശ്ചിതത്വമാണ് കഥയുടെ സൗന്ദര്യം. അവൾ പലപ്പോഴും മായ, ശലഭം, മഴ, നിഴൽ, മാരീചൻ എന്നീ പ്രതീകങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീ ഇവിടെ യാഥാർത്ഥ്യത്തേക്കാൾ ഒരു അനുഭവമാണ്.
കുടുംബജീവിതത്തിലെ പ്രകടമായ സംഘർഷങ്ങളെക്കാൾ, പരസ്പരം പറയാതെപോയ വികാരങ്ങളും ആശയവിനിമയത്തിൻ്റെ അഭാവവും മനുഷ്യ ബന്ധങ്ങളെ എങ്ങനെ തകർക്കുന്നു എന്ന് അതീവ സൂക്ഷ്‌മമായി അവ തരിപ്പിക്കുന്ന മനഃശാസ്ത്രപരമായ കഥയാണ് ‘കൂടുകൾ’, ദാമ്പത്യജീവിതം, ഏകാന്തത, ഗ്രാമ-നഗരജീവിതങ്ങളുടെ സാംസ്‌കാരിക വൈരുധ്യം, പ്രകൃതിയു മായുള്ള മനുഷ്യൻ്റെ ആത്മബന്ധം എന്നിവയെ കഥ സമന്വയിപ്പിക്കുന്നു. വലിയ നാടകീയ സംഭവങ്ങളില്ലാത്ത ഈ കഥയിലെ ഓരോ നിശ്ശബ്ദതയും ഓരോ ഇടവേളയും വായനക്കാരൻ്റെ മനസ്സിൽ വലിയ ആഘാതം സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ കലാപരമായ നേട്ടം.
‘സൻ്റാലം ആൽബം’ എന്ന കഥ ഒരു ചന്ദനമരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥ മാത്രമല്ല; ഒരു മരത്തോടൊപ്പം വളർന്ന ഓർമ്മകളുടെയും, അച്ഛനും മകനും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധത്തിൻ്റെയും, പാരമ്പര്യത്തിൻ്റെ മൂല്യത്തിൻ്റെയും, വസ്തുവിലയും വികാരമൂല്യവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിൻ്റെയും കഥയാണ്. വളരെ ചെറിയ ഒരു സംഭവത്തെ ആസ്‌പദമാക്കി മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ വലിയ സത്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്താൻ എഴുത്തുകാരന് കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ലളിതമായ ആഖ്യാന ത്തിനുള്ളിൽ ആഴമേറിയ മാനുഷിക അനുഭവങ്ങൾ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച പ്രതീകാ ത്മകത നിറഞ്ഞ ഒരു മികച്ച ചെറുകഥയാണിത്.
കാലംതെറ്റി പെയ്യുന്ന മഴയിലൂടെയും വിരമിക്കൽ ചടങ്ങിലൂടെയുമാണ് ‘രണ്ടാമത്തെ മകൻ’ എന്ന കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. സ്വാശ്രയ കോളേജിലെ പുതിയ പ്രിൻസിപ്പലിൻ്റെ ‘പുത്തൻ ആശയങ്ങൾ’ മൂലം പെട്ടെന്ന് ജോലി നഷ്ടപ്പെടുന്ന ലോനപ്പൻ മാഷിലൂടെ സമകാലികമായ ഒരു സാമൂഹികാവസ്ഥയെ കഥാകൃത്ത് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രായവും പരിചയസമ്പത്തുമുള്ളവരെ വെറും കറി വേപ്പിലപോലെ തള്ളിക്കളയുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് സ്വാശ്രയ സംസ്‌കാരം ലോനപ്പൻ്റെ നെഞ്ചകം തകർക്കുന്നു. ഈ തകർച്ചയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ അയാൾ തൻ്റെ ഭൂതകാലത്തിലേക്ക് മനസ്സ് പായിക്കുന്നു. യാത്രയയപ്പ് കഴിഞ്ഞ് സഹപ്രവർത്ത കർക്കൊപ്പം വീട്ടിലേക്ക് നടത്തുന്ന ആ നാലര കിലോമീറ്റർ നടത്തം യഥാർത്ഥ ത്തിൽ ലോനപ്പന്റെ ഭൂതകാല സ്മ‌രണകളിലൂടെയുള്ള ഒരു തീർത്ഥാടനമാണ്. റൊട്ടിപ്പണിക്കാരനായ അപ്പൻ ഈനാശുവിൻ്റെ അധ്വാനവും, നന്മയും നിറഞ്ഞ കുടുംബപശ്ചാത്തലവും, അനുജൻ അന്തപ്പൻ്റെ സങ്കടങ്ങളും, ആ സങ്കടം മാറ്റാൻ താൻ ചെയ്ത വലിയ ത്യാഗവും ആ യാത്രയിൽ വായനക്കാരനിലേക്ക് പകർന്നുതരുന്നു.
ശങ്കരുട്ടി തികച്ചും വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു വ്യക്തിത്വമാണ്. തൻ്റെ കുലത്തൊഴിലായ തെങ്ങുകയറ്റം ഉപേക്ഷിച്ചാണ് അയാൾ മുതലാളിയുടെ പ്രലോഭനങ്ങളിൽ വീണ് ‘ടെസ്‌റ്റർ’ ആകുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് ‘നീയെൻ ബിസിനസ്സിൻ്റെ നട്ടെല്ല്’ എന്ന മുതലാളിയുടെ വാക്കുകളിൽ അയാൾ അഭിമാനം കൊണ്ടിരുന്നു. ഒരു പ്രദേശത്തെ മുഴുവൻ കുടിയന്മാരുടെയും ജീവൻ തൻ്റെ നാവിൻ തുമ്പിലാണെന്ന ബോധ്യം അയാൾക്കുണ്ടായിരുന്നു. തൻ്റെ ഒരു ചെറിയ വീഴ്‌ച കാരണം പതിമൂന്നുപേർ മരിച്ച വിവരമറിയുമ്പോൾ ശങ്കരുട്ടി തകർന്നു പോകുന്നു. ആദ്യം ‘അവർ കുടിച്ചു ചാവട്ടെ, എനിക്കെന്താ എന്ന് സ്വയം ന്യായീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഉള്ളിലെ മനഃസ്സാക്ഷി അയാളെ വേട്ടയാടുന്നു.
വയനാടിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പ്രകൃതിയുടെ ഈർപ്പത്തോടൊപ്പം വായനക്കാരൻ്റെ മനസ്സിനെയും കണ്ണീരണിയിക്കുന്ന അതിമനോഹരമായ ഒരു കഥയാണ് ‘മുളപ്പാത്തി’. ഒരു ഉദ്യോഗസ്‌ഥനായ കഥാകൃത്തിൻ്റെ ഓർമ്മകളിലൂടെയാണ് കഥ വികസിക്കുന്നത്. നിഷ്കളങ്കതയുടെയും സ്നേഹത്തിൻ്റെയും പ്രതീകമായ ഒരു കുഞ്ഞിൻ്റെ വേർപാടും, അതിനെത്തുടർന്ന് ഒരു കുടുംബത്തിലുണ്ടാകുന്ന തകർച്ചയും വളരെ ഹൃദയസ്‌പർശിയായി ഇതിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മനുഷ്യൻ്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെയും ചരിത്രപരമായ നിസ്സഹായതകളെയും പ്രകൃതിയുടെ പ്രതീകങ്ങളുമായി സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു രചനാശൈലിയാണ് ‘ദി നെയ്ക്കഡ് മേൻ ഇൻ റെയിൻ’ എന്ന കഥ യിലുടനീളം ദർശിക്കാനാകുന്നത്. മഴ എന്ന അതിശക്തമായ ബിംബത്തെ മുൻനിർത്തിക്കൊണ്ട്, മനുഷ്യൻ്റെ ഭൂതകാലകുളിർമ്മകളെയും വർത്തമാനകാലത്തെ തീക്കനലുകളെയും ഈ കഥ ഒരുപോലെ നനയ്ക്കുന്നു. കഥയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത് അതിൻ്റെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് തമിഴ്‌നാട്ടിൽനിന്നും സിലോണിലെ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറിയ തമിഴ് ജനതയുടെ അതിജീവനസമരത്തെ കഥാകൃത്ത് രാമറിലൂടെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു.
പ്രണയപരാജയത്തിൻ്റെ അപൂർണത മനുഷ്യൻ്റെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വൈകാരിക ആഘാതവും, ഓർമ്മകളുടെ അനന്തമായ പിന്തുടരലും, ജീവിതത്തിനും മരണത്തിനുമിടയിൽ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യൻ്റെ ആത്മസംഘർഷവും അതീവ കലാപരമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന മന:ശാസ്ത്രപരമായ കഥയാണ് ‘കോട്ട’. കഥയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പാലക്കാട് കോട്ടയും അതിൻ്റെ ചരിത്രവുമുണ്ടെങ്കിലും, യഥാർത്ഥ കോട്ട മനുഷ്യൻ്റെ മനസ്സാണ്. അവിടെ അടച്ചുപൂട്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രണയത്തിൻ്റെ ഓർമ്മകളും, പറയാതെ പോയ സ്നേഹവും, മരിക്കാതെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വേദനകളുമാണ്. തകർന്ന കണ്ണാടിത്തുണ്ടുകൾപോലെ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജീവിതസ്‌മരണകളെ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ഒരു ആത്മകഥന ശൈലിയിലാണ് ഇതിൻ്റെ ആഖ്യാനം.
മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴവും ഏകാന്തതയുടെ നൊമ്പരവും വളരെ ലളിതവും എന്നാൽ ഹൃദയസ്‌പർശിയുമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മനോഹരമായ ലഘുകഥയാണ് ‘സുധാമണി’. ചുറ്റും മതിലുകൾ ഉയരുമ്പോൾ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ അകൽച്ച കൂടുന്ന ആധുനിക സാമൂഹികാവസ്ഥയെ ഒരു പൂവൻകോഴിയുടെ ശബ്ദത്തിലൂടെയും രണ്ട് വൃദ്ധരുടെ ജീവിതത്തിലൂടെയും കഥാകൃത്ത് ഇവിടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ആധുനിക മനുഷ്യൻ സുരക്ഷിതത്വത്തിനു വേണ്ടിയോ ആഢ്യത്വത്തിനുവേണ്ടിയോ വീടുകൾക്കുചുറ്റും കെട്ടിപ്പൊക്കുന്ന മതിലുകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾക്കാണ് അതിരിടുന്നത് എന്ന് കഥ അടിവരയിടുന്നു.
എം. ടി. വാസുദേവൻനായരുടെ പ്രശസ്‌തമായ മഞ്ഞ് എന്ന നോവലിൻ്റെ അന്തരീക്ഷത്തെയും വിമല എന്ന കഥാപാത്രത്തിൻ്റെ കാത്തിരിപ്പിനെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന, അതീവ ഹൃദ്യവും ദാർശനികവുമായ ഒരു ലഘുകഥയാണ് ‘നിഴൽപ്പാവ’. ഏകാന്തത, അപരിചിതത്വം, ബന്ധങ്ങളുടെ നിസ്സാരത, നിസ്സംഗത എന്നിവയെല്ലാം കൂടിക്കലർന്ന ഒരു പെൺമനസ്സിൻ്റെ ആത്മഗതങ്ങളിലൂടെയാണ് കഥ വികസിക്കുന്നത്. ജീവിതത്തിൽ കടന്നുവരുന്ന മനുഷ്യരെയെല്ലാം വെറും നിഴൽരൂപങ്ങളായി മാത്രം കാണുന്ന, യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളേക്കാൾ അവ്യക്തതകളെ പ്രണയിക്കുന്ന അനിത എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തിൻ്റെ മാനസികാവസ്‌ഥയ്ക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ശീർഷകമാണിത്.
ഗവിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പ്രകൃതിയുടെ നിഗൂഢതയും ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യൻ്റെ സ്നേഹവും വന്യതയും സമന്വയിപ്പിച്ചു തയ്യാറാക്കിയ ഹൃദ്യമായ ഒരു ലഘുകഥയാണ് ‘ഉത്തരൻ’. കാപട്യങ്ങളില്ലാത്ത മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴവും, പുരാണത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലവും, ആധുനിക ജീവിതത്തിൻ്റെ നിസ്സഹായാവസ്‌ഥയും ഈ കൊച്ചുകഥയിൽ വളരെ മനോഹരമായി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ വിരാടരാജാവിൻ്റെ പുത്രനായ ഉത്തരൻ ഭീരുത്വത്തിൽ നിന്നും ധീരതയിലേക്ക് വളരുന്ന കഥാപാത്രമാണെങ്കിൽ, ഈ കഥയിലെ ഉത്തരൻ സ്വന്തം കുടുംബം പുലർത്താൻ വേണ്ടി ഗവിയിലെ കുന്നുകളിൽ കാലിമേച്ചുനടക്കുന്ന ഒരു സാധാരണക്കാരനാണ്. അയാൾ ജീവിതത്തോടുള്ള പോരാട്ടത്തിലാണ് ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
തോട്ടം തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതപശ്ചാത്തലത്തിൽ, ദാരിദ്ര്യത്തിൻ്റെയും കുടുംബശൈഥില്യത്തിൻ്റെയും വ്യക്തിത്വപ്രതിസന്ധികളുടെയും നടുവിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യൻ്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെ അതീവസൂക്ഷ്‌മമായി ആവിഷ്കരിക്കുന്ന മികച്ച കഥയാണ് ‘കങ്കാണി’, ഉള്ളിൽ തകർന്നടിഞ്ഞ ഒരു ഭൂതകാലവും അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു വർത്തമാനകാലവും പേറുന്ന ഗോപാലൻ കങ്കാണി എന്ന മനുഷ്യൻ്റെ ജീവിതരേഖയാണിത്. അധികാരമുള്ള ഒരു പദവിയിലായിരിക്കുമ്പോഴും ഗോപാലൻ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്മേൽ യാതൊരു അധികാരവുമില്ലാത്ത, വിധിയുടെ മുന്നിൽ നിസ്സഹായനായ ഒരു നോക്കുകുത്തി മാത്രമാണ്.
മനുഷ്യൻ്റെ ലൈംഗിക കൗതുകങ്ങളെയും ഗ്രാമീണ പശ്ചാത്തലത്തിലെ ഒളിഞ്ഞു നോട്ടശീലത്തെയും മുൻനിർത്തി, തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതമായ പരിഹാസത്തിലൂടെയും അർത്ഥവ്യത്യാസത്തിലൂടെയും അവസാനിക്കുന്ന ഒരു ഹാസ്യലഘുകഥയാണ് ‘പാമ്പ്’. വാക്കുകളുടെ ഇരട്ട അർത്ഥത്തെയും നാട്ടുമ്പുറത്തെ മനുഷ്യരുടെ വിളിപ്പേരുകളെയും വളരെ രസകരമായി കഥാകൃത്ത് ഇവിടെ കൂട്ടിയിണക്കിയിരിക്കുന്നു.
ബാഹ്യമായ ലോകത്തെ സംഭവവികാസങ്ങളേക്കാൾ മനുഷ്യൻ്റെ ആന്തരിക പ്രപഞ്ചത്തിനാണ് ടി. കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ തൻ്റെ കഥകളിൽ ഊന്നൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പ്രതീകങ്ങളുടെ ശക്തമായ ഉപയോഗവും, മനഃശാസ്ത്രപരമായ സമീപനവും, ലളിതമെങ്കിലും ദാർശനികമായ ആഖ്യാനശൈലിയും ഈ സമാഹാരത്തിലെ പതിനഞ്ച് കഥകളെയും വ്യതിരിക്തമാക്കുന്നു. പ്രണയത്തിൻ്റെ അസ്‌ഥിരതയും, വാർദ്ധക്യത്തിൻ്റെ ഏകാന്തതയും, ആധുനിക ജീവിതം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മതിലുകളും തുറന്നുകാട്ടുന്നതിനൊപ്പം, വായനക്കാരനെ സ്വയം ഒരു ആത്മപരിശോധനയ്ക്കും ആത്മവിശുദ്ധിയിലേയ്ക്കും നയിക്കാൻ ഈ കൃതിക്ക് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. വായനക്കാരുടെ മനസ്സിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു മികച്ച സാഹിത്യസൃഷ്ടി തന്നെയാണ് ‘പത്തായപ്പുര’ എന്ന ഈ കഥാസമാഹാരം.
